Zawał serca

Zawał serca (dokładnie: ostry zespół wieńcowy) to efekt niedokrwienia mięśnia sercowego. Spowodowany jest nagłym ograniczeniem przepływu krwi przez tętnice wieńcowe. Objawy nie zawsze są charakterystyczne i wyraźne, jednak zwykle pacjenci skarżą się na dotkliwy ból w okolicach mostka. Zawał serca częściej dotyka mężczyzn, a ryzyko zwiększa się wraz z wiekiem.

Zawał serca (dokładnie: ostry zespół wieńcowy) to efekt niedokrwienia mięśnia sercowego. Spowodowany jest nagłym ograniczeniem przepływu krwi przez tętnice wieńcowe. Objawy nie zawsze są charakterystyczne i wyraźne, jednak zwykle pacjenci skarżą się na dotkliwy ból w okolicach mostka. Zawał serca częściej dotyka mężczyzn, a ryzyko zwiększa się wraz z wiekiem.

Czym jest zawał serca

Zawał oznacza wywołaną niedokrwieniem martwicę narządu. W przypadku serca martwica obejmuje mięsień sercowy. Wielkość tętnicy (wieńcowej), która ulega zamknięciu oraz stopień tego zamknięcia decydują o tym, jak bardzo zawał jest groźny. Dlatego objawy mogą być zróżnicowane. Gdy zablokowana jest mała tętnica, możemy go w ogóle nie odczuć, natomiast zamknięcie dużej tętnicy może nawet skończyć się śmiercią.

Objawy

Najważniejszym i najbardziej charakterystycznym objawem zawału serca jest ból w klatce piersiowej. Zwykle jest on stały, bardzo silny, gniotący, rozlany (chory nie potrafi wskazać konkretnego punktu, skąd pochodzi) i promieniujący do innych części ciała. Może się utrzymywać stale lub wielokrotnie ustępować i nawracać.

Zawałowi serca mogą towarzyszyć inne, mniej specyficzne objawy – uczucie duszności, bladość, poty, omdlenie, ból brzucha, nudności.

Zdarza się, że zawał serca nie daje żadnych zauważalnych przez chorego objawów, a jego wystąpienie diagnozuje się dopiero po długim czasie na podstawie zmian w EKG czy badań obrazowych.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów?

Jeśli ból w klatce piersiowej utrzymuje się (ponad 5 minut) i nie ustępuje po odpoczynku należy niezwłocznie zadzwonić pod numer telefonu ratunkowego 112 i się położyć.

Kluczowy jest czas, jaki upływa od wystąpienia bólu w klatce piersiowej do rozpoczęcia leczenia. Najlepsze rokowanie dotyczy pacjentów, u których leczenie rozpoczęto w ciągu pierwszej godziny od wystąpienia objawów.

Poważnym błędem jest wybieranie się do szpitala własnym samochodem. Jedynym bezpiecznym środkiem transportu jest w tym przypadku karetka pogotowia – zwłaszcza, że już podczas drogi do szpitala można rozpocząć leczenie. Jest to szczególnie ważne, gdy w trakcie zawału dochodzi do zatrzymania krążenia i trzeba natychmiast przywrócić pracę serca.

Przyczyny

Przyczyną zawału serca jest najczęściej miażdżyca, czyli zwężenie naczynia przez odkładający się cholesterol. Zawał serca zwykle występuje na skutek pęknięcia blaszki miażdżycowej w naczyniu wieńcowym (doprowadzającym krew do serca). Gdy blaszka pęka, tworzy się wokół niej zakrzep, która zamyka naczynie wieńcowe i blokuje napływ krwi do mięśnia sercowego. Czasem do zawału dochodzi, choć blaszka miażdżycowa nie pęka, ale rosnąc przez długi czas, doprowadza do znacznego zwężenia naczynia.

Jeśli mięsień sercowy nie dostaje wystarczającej ilości krwi, ulega wówczas niedotlenieniu i obumiera. Im dłużej tętnica pozostaje zamknięta, tym większy obszar mięśnia sercowego obejmuje martwica. Dlatego szanse na uratowanie serca rosną, gdy odpowiednio szybko podejmie się leczenie mające na celu otwarcie tętnicy wieńcowej.

Czynniki ryzyka

zawału są podobne, jak w przypadku choroby wieńcowej. Wśród nich wymienia się m.in. nadmiar tzw. „złego cholesterolu”, palenie papierosów, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, otyłość, niewłaściwą dietę oraz niedostatek aktywności fizycznej. Warto zwrócić uwagę, że na te czynniki mamy wpływ, możemy je kontrolować, a przez to znacznie zmniejszyć ryzyko zawału serca.

Rozpoznanie i badania pomocnicze

Rozpoznanie zawału serca stawia się na podstawie odczuwanych przez pacjenta objawów, a także wyników EKG, koronarografii (inaczej: angiografii wieńcowej to badanie radiologiczne pozwalające na ocenę stanu naczyń krwionośnych) oraz badania krwi – tak zwanych markerów zawału serca. Podwyższony ich poziom umożliwia postawienie diagnozy. Czasem, aby potwierdzić ostry zespól wieńcowy, potrzebny jest szereg badań krwi w odstępach kilku godzin, ponieważ ważne jest w tym przypadku nie tylko przekroczenie normy, ale także zmiany w czasie.

Leczenie i rehabilitacja

Leczenie zawału mięśnia sercowego zmierza do udrożnienia zatkanego naczynia oraz zapobiega narastaniu skrzepu i powiększaniu się martwicy. Efekty są tym lepsze, im wcześniej leczenie się rozpocznie. Stąd też jest ono podejmowane już nawet w karetce pogotowia podczas transportu chorego z zawałem do szpitala.

Kontynuacją terapii po zawale serca jest rehabilitacja. Może być prowadzona przez około 2-3 miesiące, a po jej zakończeniu należy pamiętać o regularnych ćwiczeniach fizycznych (intensywność wysiłku musi być dostosowana do możliwości pacjenta), a także o odpowiedniej diecie (zalecana jest w tym przypadku konsultacja z dietetykiem).

Pacjenci po zawale powinni pozostać pod stałą opieką lekarza – specjalisty kardiologa.

* Powyższy materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie może zastąpić konsultacji medycznych. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów chorobowych, a także przed zastosowaniem opisanych powyżej metod i produktów, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem i/lub zasięgnąć opinii odpowiedniego specjalisty. Każdy przypadek jest inny i wymaga indywidualnej oceny, której powinien dokonać lekarz dysponujący specjalistyczną wiedzą, doświadczeniem i wynikami badań konkretnego pacjenta.

Rejestracja
Rejestracja NFZ: +48 (32) 459 10 10
Rejestracja wizyty prywatne: +48 (32) 459 10 15
Rejestracja e-mail: rejestracja@medhouse.pl
Godziny otwarcia
Wodzisław Śląski, ul. Radlińska 68:
Poniedziałek – Piątek: 7:00 – 20:00
Sobota: 8:00 – 14:00

Wodzisław Śląski

Marklowice

Laboratorium:
Poniedziałek – Piątek: 7:00 – 15:00
Sobota: 8:00 – 12:00 (Wodzisław Śl.)
Znajdź swojego lekarza lub wyszukaj poradnię:
STREFA PACJENTA
STREFA PRACODAWCY
Poznaj nasze poradnie specjalistyczne
Kardiolog
Kardiolog
Pediatra
Pediatra
Ortopeda
Ginekolog
Okulista
11
LAT DOŚWIADCZENIA
60 000 +
PACJENTÓW
28
GABINETÓW SPECJALISTYCZNYCH
60
SPECJALISTÓW
ZAREZERWUJ WIZYTĘ

Odpowiemy tak szybko, jak to tylko będzie możliwe.
W dni robocze najczęściej odpowiadamy w ciągu 1 godziny.

Dlaczego warto leczyć się w Medhouse?
Krótkie terminy oczekiwania na badania diagnostyczne

W Medhouse doskonale wiemy, że szybko
i trafnie postawiona diagnoza ma znaczący
wpływ na dalszy przebieg leczenia
i/lub rekonwalescencji. Nie czekaj na odległe
terminy w ramach NFZ i zyskaj szybką diagnozę
w Medhouse Diagnostyka.

Innowacyjność
i wyjątkowość

W Medhouse postawiliśmy na maksymalne
rozszerzenie możliwości sprzętowych
o unikalne w regionie badania (angio, kardio,
wirtualna kolonoskopia). Pod tym kątem
dobieraliśmy również zespół specjalistów,
którzy potrafią te możliwości w pełni
wykorzystać.

Bezpłatny, przestronny parking dla pacjentów

W Medhouse oprócz krótkich terminów
oczekiwania na badanie i diagnozę, stawiamy
również na komfort naszych pacjentów.
Właśnie dlatego dla wszystkich
zmotoryzowanych udostępniamy przestronny,
wygodny i darmowy parking.

FAQ - Najczęstsze pytania pacjentów

Laboratorium jest czynne :

w Wodzisławiu Śl. od poniedziałku do piątku w godzinach 6:00 – 15:00

w soboty 8:00 – 12:00

w Marklowicach od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00 – 12:00

w Jastrzębiu-Zdroju od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00 – 11:00

 

Do laboratorium nie jest wymagana rejestracja.

Na RTG nie jest wymagana rejestracja.

Dowód osobisty upoważnia do odbioru dokumentów na których znajdują się poufne dane osobowe, które nie mogą trafić w niepowołane ręce, dlatego przy każdym wydaniu wyników, recepty, dokumentów sprawdzamy dowód aby potwierdzić tożsamość odbierającego lub upoważnionego do odbioru.

Wszystko to jest robione dla bezpieczeństwa, nie mamy pewności czy osoba, która zjawiła się po receptę, czy tez dokumenty jest Matką małoletniego pacjenta. Mają miejsce również sytuacje, kiedy jeden z rodziców ma odebrane prawa do dziecka. Wtedy takie upoważnienie daje nam jasną sytuacje.

Do odebrania jakichkolwiek dokumentów, recept informacji maja tylko i wyłącznie osoby, które zostały upoważnione przez opiekuna prawnego dziecka. Samo powinowactwo z małoletnim pacjentem do niczego go nie upoważnia.

Niestety nie, każda przychodnia NFZ ma podpisaną umowę tylko z jednym Punktem Pobrań, w którym mogą zostać wykonane takie badania na NZF.

Nasza przychodnia w ramach kontraktu z NFZ oferuje jedynie Podstawową Opiekę Zdrowotną.

Czas oczekiwania na połączenie jest bezpośrednio zależny od ilości osób dzwoniących w tym samym czasie, im więcej osób dzwoni tym dłuższy czas oczekiwania.

Oczekiwanie na wynik badań laboratoryjnych jest zależny od rodzaju badania, podstawowe badania typu morfologia, badanie ogólne moczu są gotowe do 1 dnia roboczego.

Czas oczekiwania na receptę to 2 dni robocze.

Na opis RTG czeka się do 2 tygodni.

11
LAT DOŚWIADCZENIA
60 000 +
PACJENTÓW
28
GABINETÓW SPECJALISTYCZNYCH
60
SPECJALISTÓW
ZAREZERWUJ WIZYTĘ

Odpowiemy tak szybko, jak to tylko będzie możliwe.
W dni robocze najczęściej odpowiadamy w ciągu 1 godziny.

Dlaczego warto leczyć się w Medhouse?
Krótkie terminy oczekiwania na badania diagnostyczne

W Medhouse doskonale wiemy, że szybko
i trafnie postawiona diagnoza ma znaczący
wpływ na dalszy przebieg leczenia
i/lub rekonwalescencji. Nie czekaj na odległe
terminy w ramach NFZ i zyskaj szybką diagnozę
w Medhouse Diagnostyka.

Innowacyjność
i wyjątkowość

W Medhouse postawiliśmy na maksymalne
rozszerzenie możliwości sprzętowych
o unikalne w regionie badania (angio, kardio,
wirtualna kolonoskopia). Pod tym kątem
dobieraliśmy również zespół specjalistów,
którzy potrafią te możliwości w pełni
wykorzystać.

Bezpłatny, przestronny parking dla pacjentów

W Medhouse oprócz krótkich terminów
oczekiwania na badanie i diagnozę, stawiamy
również na komfort naszych pacjentów.
Właśnie dlatego dla wszystkich
zmotoryzowanych udostępniamy przestronny,
wygodny i darmowy parking.

Krótkie terminy oczekiwania na badania diagnostyczne
Innowacyjność
i wyjątkowość
Bezpłatny, przestronny parking dla pacjentów
FAQ - Najczęstsze pytania pacjentów

Laboratorium jest czynne :

w Wodzisławiu Śl. od poniedziałku do piątku w godzinach 6:00 – 15:00

w soboty 8:00 – 12:00

w Marklowicach od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00 – 12:00

w Jastrzębiu-Zdroju od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00 – 11:00

 

Do laboratorium nie jest wymagana rejestracja.

Na RTG nie jest wymagana rejestracja.

Dowód osobisty upoważnia do odbioru dokumentów na których znajdują się poufne dane osobowe, które nie mogą trafić w niepowołane ręce, dlatego przy każdym wydaniu wyników, recepty, dokumentów sprawdzamy dowód aby potwierdzić tożsamość odbierającego lub upoważnionego do odbioru.

Wszystko to jest robione dla bezpieczeństwa, nie mamy pewności czy osoba, która zjawiła się po receptę, czy tez dokumenty jest Matką małoletniego pacjenta. Mają miejsce również sytuacje, kiedy jeden z rodziców ma odebrane prawa do dziecka. Wtedy takie upoważnienie daje nam jasną sytuacje.

Do odebrania jakichkolwiek dokumentów, recept informacji maja tylko i wyłącznie osoby, które zostały upoważnione przez opiekuna prawnego dziecka. Samo powinowactwo z małoletnim pacjentem do niczego go nie upoważnia.

Niestety nie, każda przychodnia NFZ ma podpisaną umowę tylko z jednym Punktem Pobrań, w którym mogą zostać wykonane takie badania na NZF.

Nasza przychodnia w ramach kontraktu z NFZ oferuje jedynie Podstawową Opiekę Zdrowotną.

Czas oczekiwania na połączenie jest bezpośrednio zależny od ilości osób dzwoniących w tym samym czasie, im więcej osób dzwoni tym dłuższy czas oczekiwania.

Oczekiwanie na wynik badań laboratoryjnych jest zależny od rodzaju badania, podstawowe badania typu morfologia, badanie ogólne moczu są gotowe do 1 dnia roboczego.

Czas oczekiwania na receptę to 2 dni robocze.

Na opis RTG czeka się do 2 tygodni.

Aktualności z naszego bloga
Odczulanie - immunoterapia alergenowa

Odczulanie - immunoterapia alergenowa

Odczulanie (inaczej: immunoterapia alergenowa) oparte jest na mechanizmie wykorzystującym czynniki, które – paradoksalnie – wywołują objawy choroby. W uproszczeniu metoda…
Morfologia krwi

Morfologia krwi

Morfologia krwi obwodowej to badanie, które pozwala na ocenę (ilościową i jakościową) składników krwi i tym samym na zobrazowanie ogólnego…
Zesztywniające zapalenia stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenia stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (nazywane również w skrócie ZZSK lub chorobą Bechterewa) to atakująca kręgosłup przewlekła choroba zapalna. W jej…
Testy pomagają sprawdzić, czy mieliśmy koronawirusa

Sporo słyszy się ostatnio o oddawaniu osocza krwi przez osoby, które przeszły koronawirusa, w celu leczenia chorych na COVID-19. Osocze zawiera przeciwciała pomocne w walce z wirusem. Pozwalają one także określić, czy przeszliśmy już chorobę. Opowiedziała nam o tym pielęgniarka Joanna Ptaszyńska z laboratorium Medhouse. 

 

Red. Przeciwciała to pozostałość po wirusie w organizmie. Jakie testy pozwalają je sprawdzić?

Joanna Ptaszyńska. W naszym punkcie pobrań Medhouse codziennie od godz. 7.00 do 15.00  pobieramy krew na obecność przeciwciał koronawirusa. Testy te wykonywane są metodą Elisa, czyli z osocza. Przeciwciała powstają w organizmie po kontakcie z wirusem i podczas zachorowania. Są ich dwie klasy: IGG oraz IGM. IGG to przeciwciała późnej fazy zapalnej i one z reguły wytwarzają się między 11 a 14 dniem od wystąpienia objawów. Najlepszy wynik można uzyskać w 14 dniu. Nie wiemy jednak, ile te przeciwciała utrzymują się w organizmie, bo badania nad tym zagadnieniem są na razie na wczesnym etapie. Z kolei przeciwciała IGM to przeciwciała wczesnej fazy zapalnej. Pojawiają się one między 7 a 10 dniem od wystąpienia objawów, a najbardziej wiarygodny dzień to 8 doba. Nie jest to metoda pozwalająca na uzyskanie 100-proc. pewności wyniku, jednak obecnie jest najpewniejsza. 

 

Wykonujecie sporo testów na obecność koronawirusa? 

To tzw. testy PCR. Obecnie, kiedy społeczeństwo oswoiło się już z chorobą, tych testów wykonuje się mniej, po kilka dziennie. Był okres, kiedy pracodawcy w Czechach wymagali przedstawienia negatywnego wyniku, a wtedy było bardzo wiele osób do pobrania wymazu. Teraz zniesiono już ten obowiązek, ale zdarzają się natomiast pracownicy z Ukrainy, Mołdawii, którzy przyjmują się do pracy w Polsce i pracodawcy wymagają przedstawienia ujemnego wyniku. Jest też grupa osób, które wyjeżdżają np. do sanatorium i chcą mieć pewność, że nie zarażą tam innych pensjonariuszy.

 

A jak wykonuje się testy na obecność koronawirusa, które także można prywatnie wykonać w laboratorium Medhouse?

Na podstawie przygotowanej listy pacjentów zapisanych na testy przygotowujemy dzień wcześniej opisane probówki. Pacjent zazwyczaj podjeżdża autem na daną godzinę i otwiera okno. Personel medyczny jest zabezpieczony środkami ochrony osobistej. Weryfikujemy dane pacjenta i pobieramy wymaz. Obecnie jest to wymaz zarówno z nosa, jak i z gardła. Dla pacjenta w tym momencie kończy się konieczność kontaktu z personelem medycznym. Próbki przekazywane są do laboratorium w Katowicach, a pacjent po 24 godzinach od zawiezienia próbki może poznać wynik, dzięki indywidualnemu kodowi, który należy wprowadzić na stronie internetowej. Potwierdzenie zapłaty przychodzi na adres mailowy. 

 

Sprawdź zmiany w płucach po przebytym koronawirusie

Jak bezpiecznie sprawdzić ewentualne zmiany w płucach po zakażeniu SARS-CoV-2? To pytanie zadaje sobie wiele osób, także tych, które przeszły zarażenie koronawirusem bezobjawowo. Odpowiedzią jest diagnostyka tomografem komputerowym. 

 

Na Śląsku zakażenie koronawirusem przeszło już 23 412 osób (według danych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej na dzień 5 października 2020r.). Wyzdrowiało dotychczas 21 213 osób, a wśród nich było bardzo wielu mieszkańców regionu, którzy nie mieli żadnych objawów, albo lekkie objawy. Według doniesień naukowych, koronawirus może pozostawiać uszkodzenia w płucach, które dają o sobie znać dopiero po czasie. Dlatego warto sprawdzić, jak wyglądają nasze płuca. Zdjęcie rentgenowskie nie zawsze jednak może dać tak dokładny obraz, jak inne metody zaglądania w głąb organizmu. – Doskonałą metodą do oceny zmian po przebytej chorobie COVID-19 jest tomografia komputerowa płuc wysokiej rozdzielczości (HRCT). Badanie to wykonuje się bez podania środka kontrastowego – informują eksperci Medhouse Diagnostyka. 

 

Czego można się zatem spodziewać w płucach po przebyciu COVID-19? Diagnosta potrafi dostrzec do dość precyzyjnie. – W obrazie tomografii płuc osób zakażonych COVID-19 często widoczne są zmiany o niejednorodnym zagęszczeniu, zmiany śródmiąższowe (głównie pogrubienie przegród międzyzrazikowych i śródrazikowych) oraz obraz matowej szyby. HRCT płuc jest jedną z podstawowych metod oceny powikłań w płucach pacjenta po przebytym koronawirusie – wyjaśniają specjaliści Medhouse Diagnostyka. Kontrolne badanie w tomografem komputerowym daje możliwość monitorowania efektów leczenia, ocenę regresji zmian zapalnych w płucach. Badanie TK jest metodą o bardzo wysokiej czułości, a przy tym bezpieczną dla pacjenta. Zdecydowanymi zaletami TK są krótki czas badania i brak inwazyjności. W ten sposób diagnozowani mogą być również pacjenci, którzy mają wszczepione urządzenia medyczne – np. rozruszniki serca. Jedynym przeciwwskazaniem dla badania TK pod kątem zmian w płucach może być ciąża u pacjentki.

 

foto:

Badanie HRCT płuc. Przekrój poprzeczny. Zdjęcie przedstawia prawidłowy obraz płuc 

 

 

Kolki_gazetka
Jak pomóc dziecku przy kolce?

Jednym z problemów, z którymi często muszą się zmierzyć rodzice niemowlaków, są kolki. Jakie są sposoby, aby pomóc przy takich dolegliwościach? Pytamy o to Stanisławę Majzner z Centrum Medycznego Medhouse, położną z wieloletnim doświadczeniem. 

 

Red. Starsi często podkreślają, że kolki zależą od diety matki. To prawda?

Stanisława Majzner. Każdy z nas ma inne usposobienie i potrzeby, a maluchy też takie są. Od kilku lat nie stosuje się już diety matki karmiącej. Są noworodki, przy których mama może jeść praktycznie wszystko i nic się nie dzieje maluszkowi, ale bywa tak, że dziecko ma bardzo wrażliwy układ pokarmowy, co może powodować niedyspozycje jelitowe. Nie wszystko jednak należy sklasyfikować jako kolkę. U małego dziecka układ pokarmowy jest niedojrzały. Takie kłopoty mogą być np. pierwszym objawem alergii pokarmowej i wtedy dieta matki bogata w nabiał może mieć wpływ na kolki.

 

Kolka to, czy nie kolka? Oto jest pytanie…

Musimy rozróżnić, czy dolegliwości nie mają związku np. z przejedzeniem dziecka lub nieprawidłowym sposobem przystawiania do piersi lub butelki, bo dziecko może nałykać się powietrza. Z doświadczenia wiem, że należy poświęcić dużo czasu: usiąść przy mamie, zobaczyć jak karmi, skorygować dostawianie do piersi. Jest kilka zasad, które określają, czy mamy do czynienia z kolką. Dziecko płacze praktycznie o tej samej porze. Przychodzi np. godzina 15.00 i dziecko zaczyna płakać. Płacz trwa jakiś czas (nawet do kilku godzin) i  dziecko przestaje płakać. To musi się powtarzać kilka razy w tygodniu. Dziecko normalnie przybiera na wadze, a przy innych niedyspozycjach już niekoniecznie.

 

Jeśli już kolka faktycznie się pojawi, co należy zrobić w pierwszej kolejności?

Należy poszukać  jej przyczyny. Jeśli już wykluczymy ewentualny wpływ diety nabiałowej, musimy mieć świadomość, że wszelka nerwowość rodziców także  może mieć na to wpływ. Dziecko jest gąbką, która chłonie nasze emocje – strach, niepewność, złość. Dziecko płacze, bo nie może inaczej powiedzieć mamie „nie denerwuj się, bo mnie to też denerwuje”. Wtedy warto, aby dziecko brał na ręce ten z rodziców, który jest spokojniejszy, żeby utulić, ukołysać. Warto przyzwyczajać dziecko do odbijania po jedzeniu, wtedy dziecko można położyć i często spokojnie zasypia. Cenne jest też robienie przerw przy karmieniu, aby do mózgu dziecka doszła wiadomość o sytości. Pomocne są masaże brzuszka i ogrzewanie ciepłą pieluchą lub ekologicznym termoforem, aby uwolnić “bączki”. Wspomagająco można stosować środki farmakologiczne z simetikonem lub dimetikonem, które nie wchłaniają się z układu pokarmowego, a ułatwiają uwalnianie powietrza.

Strona używa plików cookies w celach wymienionych w Polityce Prywatności. Ustawienia dotyczące cookies możesz zmienić w konfiguracji Twojej przeglądarki internetowej.